حسین سیمایی‌صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، شامگاه سه‌شنبه چهارم آذرماه در نشستی نخبگانی با اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، با تأکید بر جایگاه بنیادین دانشگاه در پیشرفت کشور، وضعیت فعلی حکمرانی و چالش‌های مالی و آموزشی پیش روی اکوسیستم علم و فناوری را تشریح کرد.

دانشگاه، نقطه عطف پیشرفت؛ دولت باید به دانشگاه رو کند

وزیر علوم، با اشاره به اهمیت حیاتی دانشگاه در پیشبرد اهداف ملی، موضع صریح خود را اعلام کرد: «دانشگاه نقطه عطف پیشرفت کشور و نظام است و حتماً نظام باید به دانشگاه رو کند. همچنان دانشگاه راه‌حل است.» با این حال، وی اذعان کرد که با وجود تلاش‌ها پس از انقلاب، حکمرانی کشور لزوماً مبتنی بر خرد علمی نبوده و هشدارهایی مانند بحران آب، با وجود هشدارهای کارشناسی، نادیده گرفته شده‌اند.

فرصت طلایی همکاری دولت و دانشگاه

دکتر سیمایی‌صراف این دوره دولت را «فرصتی مغتنم» دانست، زیرا دولت جدید بر «حل مسئله» تأکید دارد. او یکی از وظایف اصلی دانشگاه را برقراری ارتباط مفقود میان «دست نیاز» دولت و «آمادگی برای حل مسئله» دانشگاه دانست. وزیر همچنین قانون «جهش تولید دانش‌بنیان» را عاملی حیاتی برای نجات کشور از طریق پیوند صنعت و جامعه برشمرد.

چالش مالی: اتکا به بودجه دولتی ممنوع!

در پاسخ به نگرانی‌ها پیرامون فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی، وزیر اعلام کرد که قانون جدید ظرفیت‌های پژوهشی را بهبود می‌بخشد. اما در زمینه تأمین مالی، رویکرد جدیدی را ترسیم کرد:

«ظرفیت جذب اعتبار مالیاتی ۶۰ همت است اما ما تنها ۲۰ همت را فعال کرده‌ایم. دانشگاه‌ها باید به جای اتکا به بودجه دولتی، به جذب منابع از طریق پروژه‌های مستقل حرکت کنند؛ زیرا تخصیص بودجه دولتی به میزان جذب اعتبار مالیاتی گره خورده است.»

تهدید امنیت ملی ناشی از مهاجرت علمی

وزیر علوم مهاجرت را تنها شامل اساتید و دانشجویان ندانست، بلکه مهاجرت شرکت‌ها را نیز یک زنگ خطر جدی خواند. وی صراحتاً تأکید کرد: «عقب‌ماندگی در علم و فناوری تهدیدی برای امنیت ملی است.» او کاهش رقابت‌پذیری بین‌المللی و رشد علمی پایین را از نتایج این وضعیت دانست.

مسیر بازگشت معیشت اساتید به دوران اوج

در خصوص مسائل معیشتی کارکنان، وزیر خبر داد که کارگروه مستقلی برای مسکن تشکیل شده و پیگیر تخصیص زمین است. سیمایی‌صراف ابراز امیدواری کرد که حقوق و دستمزدها به سطح سال ۱۳۸۳ بازگردد. او همچنین حل مشکل «کدهای اخلاقی» جذب‌شدگان سال‌های ۹۹ تا ۱۴۰۲ را در دستور کار دانست و حق انتظار استخدامی آنان را مشروع خواند.

تحول رادیکال در مقطع کارشناسی: سه ساله شدن مقطع

وزیر علوم شعار قرن ۲۱ را «آموزش کمتر، کیفیت بهتر» خواند و هدف را ارتقای کیفیت و خلاقیت به جای حفظیات دانست. او با انتقاد از اتلاف وقت دانشجویان کارشناسی، که بیش از ۴۰ ساعت در هفته وقت آزاد دارند، اعلام کرد که حکمرانی علمی در گروی «سه ساله شدن مقطع کارشناسی» است تا دروس منسوخ جای خود را به محتوای به‌روز بدهند.

• امتحان جامع: پیشنهاد شد دانشجویان با معدل بالای ۱۸ از امتحان جامع معاف شده و به جای آن، طرح یا اختراع ثبت کنند.

نسل چهارم دانشگاهی: سازنده و مسئولیت‌پذیر

در پایان، وزیر علوم نسل سوم دانشگاهی که صرفاً منتقد است را نپذیرفت و پارک‌های علم و فناوری را مصداق موفقیت نسل سوم دانست. او تأکید کرد که نسل چهارم دانشگاهی باید نسلی «مسئولیت‌پذیر، فعال و سازنده» باشد تا با انتقاد سازنده، کشور را بسازد، هرچند اذعان کرد که وضعیت رفاهی دانشگاهیان (خوابگاه و تغذیه) هنوز مطلوب نیست.