مراسم افتتاحیه طرح ملی «طراوت» با حضور مدیران ستاد کانون‌های فرهنگی هنری مساجد استان قم و سازمان فرهنگی اجتماعی و ورزشی شهرداری قم برگزار شد. در این مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا حیدری، مدیر ستاد کانون‌های فرهنگی هنری مساجد استان قم، با تأکید بر رویکرد مسئله‌محور این طرح، هدف اصلی «طراوت» را ایجاد تغییر پایدار در زیست فرهنگی نوجوانان معرفی کرد.

کانون‌های چهارگانه؛ رکن اصلی طرح طراوت

حجت‌الاسلام حیدری اظهار داشت که طرح «طراوت» صرفاً یک برنامه مقطعی نیست، بلکه یک فرآیند تربیتی و اجتماعی است که بر پیوند چهار نهاد اصلی استوار است: مسجد، مدرسه، خانواده و محله.

وی با اشاره به پیشینه طرح که ریشه در ابلاغیه‌ای از وزارت کشور در سال ۱۴۰۳ داشته است، افزود: «مسجد بدون محله معنا پیدا نمی‌کند.» بر این اساس، طرح طراوت با ورودی از مدرسه آغاز شده، محل اجرای اصلی آن مسجد است، خانواده‌ها از طریق مشارکت نوجوانان درگیر می‌شوند و محله به عنوان بستر اجتماعی نهایی، نقش مهمی در تحقق اهداف ایفا می‌کند.

اهداف کلیدی و جامعه هدف

مدیر ستاد کانون‌های مساجد قم اهداف کلیدی طرح را شامل موارد زیر برشمرد:

• تقویت احساس هویت و تعلق خاطر نوجوانان به محله.
• افزایش روحیه امید، خودباوری و مسئولیت‌پذیری اجتماعی.
• ایجاد و ترویج فرهنگ سالم، پویا و پرنشاط در بستر مسجد.
• کشف و پرورش استعدادهای فرهنگی، هنری و اجتماعی و تربیت کنشگران فعال اجتماعی.

جامعه هدف این طرح، نوجوانان ۱۱ تا ۱۷ سال (دختر و پسر) تعریف شده‌اند.

شش گام اجرایی و تمرکز بر جذب اعضای جدید

فرآیند اجرای طرح طراوت شامل شش مرحله اصلی است: استعدادیابی، آموزش عمومی و تخصصی، هدایت، تولید آثار، رقابت در قالب جشنواره و در نهایت، عرضه و اجرای آثار برای مردم.

حیدری تأکید کرد که نگاه در این طرح بر ایجاد یک حرکت نو و جریان‌ساز متمرکز است و نه انباشت فعالیت‌های گذشته. وی جذب اعضای جدید از مدارس را حیاتی دانست و تصریح کرد: «حداقل نیمی از نوجوانان شرکت‌کننده باید از مخاطبان جدید و ورودی‌های تازه از مدرسه باشند تا پیوند واقعی مسجد و مدرسه شکل بگیرد.»

رشته‌های آموزشی طرح در دو بخش عمومی (شامل دینی، مهارت‌های زندگی، کتاب‌خوانی و فرهنگ شهروندی) و تخصصی (شامل هنرهای نمایشی، سرود، شعر، صنایع دستی، رسانه و فن بیان) دسته‌بندی شده‌اند.

نقش شهرداری و نگاه تربیتی در محله

عباس ذاکری، سرپرست سازمان فرهنگی اجتماعی و ورزشی شهرداری قم، نیز در این مراسم بر اهمیت مثلث تربیتی مسجد، محله و مدرسه تأکید کرد که با ورود خانواده به یک مربع کامل تبدیل می‌شود.

ذاکری با اشاره به خلأهای تربیتی موجود، اظهار داشت: «در برخی محلات با نوجوانانی مواجه هستیم که در خانواده و مدرسه آموزش دینی و تربیتی لازم را دریافت نمی‌کنند؛ اینجاست که مسجد و کانون‌ها باید وارد میدان شوند و این خلأ تربیتی را جبران کنند.»

وی تصریح کرد که خروجی نهایی طرح طراوت باید تربیت «کنشگر فعال اجتماعی» باشد که بتواند در راستای اهداف نظام و جامعه مردمی نقش‌آفرینی کند. ذاکری همچنین نقش شهرداری را در پشتیبانی لجستیکی و تأمین منابع مالی دانست و کانون‌ها را مجری اصلی معرفی کرد. تمرکز اصلی در مرحله نخست بر جذب نوجوانانی است که تاکنون با مسجد ارتباطی نداشته‌اند، چرا که تجربه نشان داده است یک نوجوان فعال می‌تواند ده‌ها نفر از همکلاسی‌های خود را جذب کند.

در پایان، هر دو مدیر بر اهمیت همراهی دستگاه‌هایی چون آموزش و پرورش، اداره کل ورزش و جوانان و استانداری تأکید کردند تا طرح طراوت به یک الگوی موفق ملی در تربیت فرهنگی و اجتماعی نوجوانان تبدیل شود.