عروسک‌های قجری اعلا و رعنا: احیای هنر دست‌های فراموش‌شده

یک مرمتگر و پژوهشگر حوزه نساجی سنتی در یزد، با بازتولید دو عروسک پارچه‌ای قجری به نام‌های «اعلا» و «رعنا»، پیوندی دوباره میان هنر دست و زیبایی‌شناسی ایرانی برقرار کرده است. این عروسک‌ها که رد پای مکرومه‌دوزی و چشمه‌دوزی سنتی در دوخت آن‌ها دیده می‌شود، یادآور خاطرات دوران قاجار هستند.

تلاش برای احیای میراث دست‌ساخته

سید حسین عظیمی‌نیا، سازنده این عروسک‌ها، هدف از این اقدام را بیرون کشیدن این لُعبتک‌های مجازی از صندوق عدم و احیای هنرهای دوخته ایرانی مانند مکرومه بافی، درویش دوزی، چشمه دوزی و شیرازی دوزی دانست. در ساخت این عروسک‌ها، با دقت، از پارچه‌های قجری ایرانی و اروپایی استفاده شده است.

جزئیات فنی و فرهنگی بازسازی

• چهره‌پردازی قاجاری: چهره‌ها با ویژگی‌های زیبایی‌شناختی آن دوره، شامل ابروان پیوسته، لب غنچه‌ای، بینی قلمی و چشم خمار ساخته شده‌اند.
• جزئیات بومی ابرکوه: ظاهر سازی عروسک‌ها مبتنی بر فرهنگ ابرکوه در دوره قاجار بوده، از جمله تقلید دقیق از چادر زنان و دوخت گیوه‌های واقعی با پولک‌های برنجی.
• احیای اولیه: لازم به ذکر است که اولین بار حامد اکرمی و مادرش عشرت سابقی، این عروسک‌ها را از روی نمونه‌ای متعلق به سال ۱۲۵۰ شمسی اثر بی‌بی سلطان صحافی احیا کرده بودند.

تأثیر فرهنگی

این عروسک‌ها تلاشی است تا به عنوان جایگزینی برای محصولات وارداتی، جایگاهی در فرهنگ بومی بیابند. آنها می‌توانند خاطرات نیاکان را برای نسل مسن‌تر زنده کرده و ارتباط کودکان را با اسباب‌بازی‌های سنتی تقویت کنند