مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی گفت: با حضور مدیران و مسئولان مرتبط با بخش کشاورزی، صنعتگران، کشاورزان و باغداران پیشرو، گلخانه‌داران و اساتید دانشگاه، مهم‌ترین مشکلات بخش کشاورزی استان بررسی شد.
به گزارش جوان باور، محسن پویان در نشست شورای عالی کشاورزی افزود: مهم‌ترین چالش‌هایی که از سوی تولیدکنندگان مطرح شد شامل بحران آب، افزایش هزینه نهاده‌های کشاورزی، مشکلات بازار، تغییرات اقلیمی و کاهش تولید محصولات بود.
پویان با اشاره به اثرات تغییرات اقلیمی گفت: کاهش حدود ۵۰ تا ۶۰ درصدی تولید در سال جاری، خسارت قابل توجهی به تولیدکنندگان وارد کرده و بیش از ۹ هزار خانوار و حدود ۴۰ هزار نفر به این محصول وابسته هستند.
وی توسعه ارقام مقاوم به تنش و کم‌آبی را یکی از راهکارهای مهم عنوان کرد و گفت: در بررسی‌هایی که با همکاری مرکز آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان انجام شده، برخی ارقام در شرایط کم‌آبی عملکرد بهتری داشته‌اند که شناسایی و توسعه این ارقام می‌تواند به افزایش بهره‌وری و جلوگیری از نابودی باغات کمک کند.
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به مشکلات بازار محصولات کشاورزی اظهار کرد: نبود مدیریت واحد در زنجیره ارزش محصولات، یکی از چالش‌های مهم است و پیشنهاد می‌شود گروه کاری توسعه عناب خراسان جنوبی با حضور نماینده استاندار تشکیل شود.
وی ادامه داد: این گروه می‌تواند موضوعاتی مانند قیمت‌گذاری، بازاریابی، فرآوری و رفع مشکلات زنجیره تولید را دنبال کند.
پویان با اشاره به تهدید باغات زرشک گفت: بیماری‌ها و آفات، بیش از هزار هکتار از باغات را درگیر کرده و حدود ۵۰ هزار خانوار و نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر در زنجیره تولید، فرآوری و تجارت این محصول وابسته هستند.
وی همچنین خواستار حمایت‌های مستمر برای مقابله با آفات، توسعه پژوهش‌های کاربردی، حمایت از گلخانه‌داران، تسهیل واردات نهاده‌های گلخانه‌ای و تقویت برند ملی محصولات راهبردی استان شد.
محصولات خاص استان نیازمند ردیف اعتباری ویژه هستند
علیرضا مقری‌فریز، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی، نیز در این نشست گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات محصولات خاص استان، نبود ردیف اعتباری مشخص برای حمایت از آنهاست.
وی افزود: اگر قرار است برای محصولات راهبردی استان مانند عناب و زرشک اتفاق مؤثری رخ دهد، باید اعتبار ویژه‌ای برای این موضوع در نظر گرفته شود.
مقری‌فریز با اشاره به فعالیت‌های تحقیقاتی انجام شده اظهار کرد: در زمینه شناسایی ارقام برتر عناب و زرشک و افزایش بهره‌وری محصولات، مطالعاتی انجام شده اما نبود اعتبار کافی، روند اجرای طرح‌ها را با مشکل مواجه کرده است.
وی ادامه داد: در بخش تحقیقات اصلاحی، اقداماتی برای ایجاد ارقام مقاوم و بهبود عملکرد محصولات انجام شده، اما تکمیل این مسیر نیازمند حمایت مالی است.
استفاده از پساب برای کشاورزی نیازمند تصمیم کارشناسی است
مهدی کرباسچی، سرپرست اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، در این نشست با اشاره به موضوع استفاده از پساب در بخش کشاورزی اظهار کرد: بخشی از پساب تولید شده می‌تواند در تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی و بخش کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: کیفیت پساب باید مورد توجه قرار گیرد و تصمیم‌گیری در این زمینه باید بر اساس مطالعات علمی و تحقیقات انجام شده باشد.
کرباسچی با اشاره به تجربه برخی مناطق کشور گفت: در برخی نقاط، استفاده مدیریت‌شده از پساب در الگوی کشت انجام شده و می‌توان با بررسی علمی، از این ظرفیت استفاده کرد.
بحران آب، تغییر اقلیم و بازار از مهم‌ترین چالش‌های کشاورزی استان است
رسانه می‌تواند صدای تولیدکنندگان را به مدیران و جامعه علمی برساند
سپیده قلندری اسفدن، سردبیر ایسنا، در این نشست با ارائه گزارشی از فعالیت رسانه‌ای انجام شده در حوزه عناب اظهار کرد: آنچه امروز مطرح می‌شود صرفاً یک گزارش رسانه‌ای نیست، بلکه حاصل مجموعه‌ای از گفت‌وگوها، نشست‌های تخصصی و شنیدن مستقیم دغدغه‌های تولیدکنندگان، پژوهشگران و کارشناسان است.
وی افزود: رسانه تنها وظیفه انعکاس خبر ندارد، بلکه می‌تواند با شناسایی مسائل، ایجاد ارتباط میان بخش‌های مختلف و روایت دقیق ظرفیت‌ها و چالش‌ها، به تصمیم‌سازی بهتر کمک کند.
قلندری با اشاره به جایگاه عناب در اقتصاد و هویت استان گفت: عناب برای مردم خراسان جنوبی تنها یک محصول کشاورزی نیست، بلکه با معیشت بسیاری از خانواده‌های روستایی و سابقه چندین نسل از کشاورزان پیوند خورده است.
بحران آب از مرحله هشدار عبور کرده است
غلامرضا عربی، کشاورز سرایانی در این نشست با قدردانی از برگزاری جلسه با حضور کشاورزان اظهار کرد: اینکه استاندار و مسئولان پای صحبت کشاورزان می‌نشینند، اقدام ارزشمندی است و امیدواریم مطالب مطرح شده به تصمیم‌های عملی منجر شود.
وی با اشاره به کاهش ساعات برداشت آب چاه‌های کشاورزی گفت: کاهش برداشت از ۶۲۰۰ ساعت به ۴۱۴۴ ساعت، فشار زیادی به کشاورزان وارد کرده است.
عربی افزود: باید بر اساس آمایش سرزمین تصمیم‌گیری شود؛ چراکه شرایط منابع آب در شهرستان‌های مختلف متفاوت است و نمی‌توان برای همه مناطق نسخه واحدی پیچید.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به قانون بهبود فضای کسب‌وکار گفت: کشاورز امروز علاوه بر مشکلات تولید، با دغدغه‌های متعدد دیگری مواجه است و باید شرایطی فراهم شود که تولیدکننده تنها دغدغه تولید داشته باشد.
بحران آب، تغییر اقلیم و بازار از مهم‌ترین چالش‌های کشاورزی استان است
مدیریت آب نیازمند نگاه فرابخشی است
علی رومنجانی، کشاورز خوسف نیز با اشاره به شرایط منابع آبی استان اظهار کرد: موضوع آب در خراسان جنوبی از مرحله بحران عبور کرده و نگرانی جامعه کشاورزی را افزایش داده است.
وی افزود: از سال ۱۳۹۲ تاکنون کاهش برداشت آب از چاه‌های کشاورزی، در بسیاری از مناطق باعث کاهش سطح زیرکشت و کاهش درآمد کشاورزان شده است.
رومنجانی با بیان اینکه مدیریت آب تنها از عهده یک دستگاه برنمی‌آید، گفت: باید همه دستگاه‌ها در کنار هم برای مدیریت منابع آب اقدام کنند و اعتبارات بخش‌های مختلف با نگاه به موضوع آب تعریف شود.
وی بر ضرورت تدوین الگوی کشت مشخص برای استان تأکید کرد و گفت: نباید محصولی کشت شود که هم منابع آبی زیادی مصرف کند و هم بازار فروش مناسبی نداشته باشد.
این کشاورز خوسف ادامه داد: اگر صرفه‌جویی در آب، مدیریت مصرف و اصلاح الگوی کشت جدی گرفته نشود، مشکلات بخش کشاورزی در سال‌های آینده بیشتر خواهد شد.
کشاورز واقعی نیازمند حمایت و آرامش برای تولید است
سیدمجید ساجدی‌نژاد، کشاورز خوسف نیز در این نشست اظهار کرد: کشاورز باید دغدغه تولید داشته باشد، اما امروز علاوه بر مشکلات تولید، با مسائل متعدد اداری، بانکی و محدودیت‌های مختلف مواجه است.
وی افزود: بسیاری از افرادی که از تسهیلات بخش کشاورزی استفاده می‌کنند، کشاورز واقعی نیستند و لازم است در روند شناسایی بهره‌برداران دقت بیشتری انجام شود.
ساجدی‌نژاد با اشاره به سختی‌های فعالیت کشاورزی گفت: کشاورز با خشکسالی، مشکلات آب، برق، خرابی تجهیزات و افزایش هزینه‌های تولید دست‌وپنجه نرم می‌کند و انتظار دارد حمایت‌ها به سمت تولیدکنندگان واقعی هدایت شود.
وی ادامه داد: کشاورزی شغل ساده‌ای نیست و تولیدکننده با تمام وجود برای حفظ زمین و تولید تلاش می‌کند؛ بنابراین باید شرایطی فراهم شود که کشاورز با آرامش بیشتری فعالیت کند.
در پایان این نشست، بر ضرورت پیگیری مصوبات شورای کشاورزی، تقویت ارتباط میان دستگاه‌های اجرایی، مراکز علمی و تشکل‌های کشاورزی، توسعه تحقیقات کاربردی، حمایت از محصولات راهبردی استان و توجه ویژه به مشکلات منابع آبی تأکید شد.