خانه / اجتماعی
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان: ماندگاری حافظ در گرو ظرفیت جهانشمول شعر اوست
عضو هیئت علمی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان، با تأکید بر تفاوت میان زندگی شخصی شاعر و جهان شعر او، گفت: توانایی تبدیل تجربههای جزئی و تاریخی به مفاهیمی جهانشمول، از مهمترین ویژگیهای شعر حافظ و عوامل ماندگاری آن در دورههای مختلف است.

به گزارش جوان باور، مسعود آلگونه، دوشنبه ۲۷ مهر در نشست بزرگداشت حافظ در دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان، با بررسی نسبت میان زندگی شاعر و جهان شعر او اظهار کرد: برای فهم شعر حافظ نباید صرفاً به دنبال رویدادهای زندگی شخصی او بود؛ هرچند شناخت زمینههای تاریخی و اجتماعی میتواند در تفسیر شعر مؤثر باشد، اما شعر را نمیتوان تنها با ارجاع به زندگی شاعر توضیح داد.
وی با اشاره به تفاوت میان «منِ شاعر» و «منِ شعری» افزود: شخصیتی که در شعر سخن میگوید، الزاماً با شخصیت واقعی شاعر یکسان نیست؛ بنابراین، نمیتوان مضامین و تصاویر شعر حافظ را مستقیماً بازتاب تجربههای شخصی، باورها یا رویدادهای زندگی او دانست.
این عضو هیئت علمی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان با انتقاد از غلبه رویکردهای زندگینامهای در برخی پژوهشهای حافظشناسی تصریح کرد: پرداختن به موضوعاتی مانند باورهای مذهبی و رفتارهای شخصی حافظ، اگر جایگزین تحلیل ادبی شود، ما را از توجه به ویژگیهای زبانی و ظرفیتهای معنایی شعر او دور میکند. برای شناخت شعر حافظ باید به خود متن، ساختار زبانی و شیوه شکلگیری معنا در آن توجه داشت.
آلگونه همچنین با اشاره به جایگاه حافظ در فرهنگ ایرانی بیان کرد: جایگاه تثبیتشده شاعران بزرگ گاهی امکان مواجهه انتقادی با آثار آنان را کاهش میدهد. درحالیکه شناخت عمیقتر ادبیات کلاسیک، مستلزم خواندن دقیق و نقادانه آثار و پرهیز از برخوردی است که هرگونه پرسشگری درباره آنها را دشوار میکند.
وی با تأکید بر نقش زبان در ماندگاری آثار ادبی ادامه داد: ماندگاری یک شاعر را نمیتوان فقط به روایتهای افسانهای درباره زندگی او یا عوامل بیرونی نسبت داد؛ بلکه باید استمرار در کار با زبان، تسلط بر ظرفیتهای آن و توانایی آفرینش ادبی را نیز در نظر گرفت.
این استاد دانشگاه اصفهان، قابلیت تأویلپذیری را از ویژگیهای مهم شعر حافظ دانست و گفت: شعر او میتواند از تجربهای مشخص و محدود آغاز شود، اما بهگونهای شکل بگیرد که مخاطبان در دورهها و موقعیتهای گوناگون بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند و معانی متفاوتی از آن دریابند.
آلگونه با اشاره به دیدگاه ارسطو درباره نسبت شعر، تاریخ و فلسفه اظهار کرد: شعر میتواند از یک رویداد جزئی و محدود فراتر برود و آن را به تجربهای انسانی و جهانشمول تبدیل کند. از این منظر، شعر حافظ صرفاً بازتاب یک موقعیت تاریخی نیست، بلکه ظرفیت آن را دارد که در بسترهای مختلف تاریخی و فرهنگی، بار دیگر خوانده و تفسیر شود.
وی با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به زمینه تاریخی و ویژگیهای ادبی شعر حافظ خاطرنشان کرد: شناخت زمینه تاریخی میتواند به فهم دقیقتر شعر کمک کند، اما نباید جایگزین تحلیل ادبی شود؛ زیرا بخش مهمی از ماندگاری شعر حافظ در توانایی آن برای عبور از زمان و مکان و برقراری ارتباط با تجربههای متنوع انسانی نهفته است.
کد خبر: 007614
تخصیص ۵۰۰ هکتار زمین جدید به بنیاد مسکن خوزستان
ناوگان حملونقل عمومی زنجان به بیش از دو برابر ظرفیت فعلی نیاز دارد
هشدار پلیس فتا درباره آگهیهای استخدام فوری/ مراقب سرقت از حساب بانکی باشید
صبوری به معنای تحمل توهین و خشونت نیست؛ مرز مدارا با رفتارهای آسیبزا